คำยืม
คำยืมภาษาต่างประเทศในภาษาไทย
🌱 หน่วยการเรียนรู้

คำไทยแท้

สรุปข้อสังเกตของคำไทยแท้จากบทเรียน พร้อมตัวอย่างและข้อยกเว้นสำคัญ

1) คำไทยแท้มักไม่มีตัวการันต์

ยกเว้น มีคำที่ต้องจำ เช่น ผิว์ / ผี้ว์ แปลว่า หากว่า แม้ว่า, มาห์ แปลว่า ผี ยักษ์ อมนุษย์, เยียร์ แปลว่า งามยิ่ง งามเพริศพริ้ง

2) คำไทยแท้มักสะกดตรงตามมาตรา

มักใช้พยัญชนะ ก บ ด น ม ย ว ง เป็นตัวสะกด

ข้อยกเว้น: อรชร เป็นคำไทยแท้ที่แผลงมาจากคำว่า อ่อนช้อน

3) ส่วนมากเป็นคำพยางค์เดียว และมีความหมายชั้นเดียว

คำนาม
พ่อ แม่ แมว ม้า ไก่ จาน บ้าน ลม ไฟ
คำสรรพนาม
ผม ฉัน คุณ เธอ แก เขา มัน
คำกริยา
นั่ง นอน กิน ดื่ม เขียน พูด
คำวิเศษณ์
อ่อน นุ่ม สูง ต่ำ เขียว เล็ก หอม
คำบุพบท
บน แห่ง ของ ข้าง ริม
คำสันธาน / อุทาน
แต่ ก็ ถ้า แม้ เพราะ จึง / เอ๊ะ อ้อ อ้าว อุ๊ย โอ๊ย แหม

4) คำไทยแท้บางคำมีหลายพยางค์ เพราะเกิดจากกระบวนการทางเสียง

ก. การกลมกลืนเสียง

  • อย่างไร → ยังไง
  • อย่างนี้ → ยังงี้
  • อย่างนั้น → ยังงั้น
  • ทีเดียว → เทียว

ข. การกร่อนเสียง

  • ตาปู → ตะปู
  • ตาวัน → ตะวัน
  • ตัวขาบ → ตะขาบ
  • ต้นเคียน → ตะเคียน
  • หมากม่วง → มะม่วง
  • อันหนึ่ง → อนึ่ง

ค. การแทรกเสียง

  • ลูกเดือก → ลูกกระเดือก
  • ลูกท้อน → ลูกกระท้อน
  • ลูกดิ่ง → ลูกกระดิ่ง
  • นกจิบ → นกกระจิบ
  • ลูกดุม → ลูกกระดุม
  • ผักถิน → ผักกระถิน
  • ลูกพรวน → ลูกกระพรวน
  • ผักเฉด → ผักกระเฉด

5) เทคนิคสังเกตคำไทยแท้

สังเกตคำว่า “กระ” หรือ “ประ”

ถ้าตัดคำว่า กระ หรือ ประ ออก แล้วคำที่เหลือยังมีความหมายเดิม แสดงว่าเป็นคำไทยแท้ได้ เช่น กระโดด → โดด, ประเดี๋ยว → เดี๋ยว

แต่บางคำไม่ใช่ เช่น กระบือ ตัดแล้วเหลือ บือ ซึ่งไม่คงความหมายเดิม

สังเกตพยางค์แรกที่ประสมด้วยสระอะ

พยางค์แรกมักประสมด้วยสระ อะ ซึ่งเกิดจากการกร่อนเสียง เช่น หมากม่วง → มะม่วง, สาวใภ้ → สะใภ้, สายดือ → สะดือ

6) พยัญชนะที่คำไทยแท้มักไม่ใช้

คำไทยแท้มักไม่ปรากฏพยัญชนะต่อไปนี้: ฆ ณ ญ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ธ ศ ษ ฬ และสระ ฤ ฤๅ ซึ่งมักพบในคำบาลีและสันสกฤต

อย่างไรก็ตาม มีคำไทยแท้ที่ต้องจำ เช่น ฆ่า เขยื่อน น้อง ระฆัง ตะเฆ่ ญวน เฒ่า ณ ธ และคำอย่าง เธอ ธง ศอก ศึก เศร้า ใหญ่ หญ้า

7) คำไทยแท้ที่ออกเสียง “ไอ” และการใช้สระใอ (ไม้ม้วน)

คำไทยที่ประสมด้วยสระ ใอ (ไม้ม้วน) มีเพียง 20 คำเท่านั้น ตามบทอาขยานต่อไปนี้

ผู้ใหญ่หาผ้าใหม่ ให้สะใภ้ใช้คล้องคอ
ใฝ่ใจเอาใส่ห่อ มิหลงใหลใครขอดู
จะใคร่ลงเรือใบ ดูน้ำใสและปลาปู
สิ่งใดอยู่ในตู้ มิใช่อยู่ใต้ตั่งเตียง
บ้าใบถือใยบัวหู ตามัวมาใกล้เคียง
เล่าท่องอย่าละเลี่ยง ยี่สิบม้วนจำจงดี